Νομίζω ότι τα ξέρω όλα. Κανείς δεν ξέρει τίποτα. Δεν μπορούμε να τα ξέρουμε όλα, τα πράγματα αλλάζουν συνεχώς. Πάντα υπάρχει κάτι το οποίο δεν γνωρίζεις και καλό θα είναι να το μάθεις. Η τεχνολογία είναι κάτι το οποίο ζούμε. Είμαστε immersed μέσα στην τεχνολογία. Ό,τι πρέπει να κάνουμε, είμαστε με το κινητό. Η συνταρακτική αλλαγή, η οποία έχω δει τα τελευταία 25 χρόνια, είναι η άνοδος του smartphone, της ατομικής συσκευής και του cloud. Λάθη προκύπτουν. Θα κάνουμε λάθη. Το σημαντικό είναι να μην κάνουμε dwell πάνω στα λάθη μας, να σηκωνόμαστε, να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, να προχωρούμε παρακάτω και να μην κάνουμε παρακάτω τα ίδια. Καλώς ορίσατε στο πρώτο επεισόδιο του Knowledgecy Talks. Εδώ θα μιλάμε για επαγγελματική εξέλιξη, προσωπική ανάπτυξη και γενικά στρατηγικές επιτυχίας από τον κόσμο των επιχειρήσεων. Μέσα από ουσιαστικές συζητήσεις με καταξιωμένους επαγγελματίες, θα ανακαλύψουμε πρακτικές γνώσεις που μπορείτε να βάλετε άμεσα σε εφαρμογή στην καθημερινότητά σας. Σήμερα έχουμε μαζί μας έναν ξεχωριστό καλεσμένο, τον Ανδρέα Παναγιώτου, οι φίλοι του και οι συνάδελφοι αποκαλούν Άντι, ο οποίος έχει πολυετή εμπειρία στον χώρο της τεχνολογίας και της ψηφιακού μετασχηματισμού. Καλώς όρισες, Ανδρέα. Καλώς σας, Βρήκα. Μπορείς να μας πεις λίγα λόγια για το τι περιλαμβάνει ο σημερινός σου ρόλος και σε ποιους τομείς οι κλάδους θα στιλοποιείσαι. Βεβαίως. Καταρχήν συγχαρητήρια για το podcast σας, το podcast σας. Νιώθω πολύ ευτυχισμένος και privileged που είμαι ο πρώτος σας καλεσμένος. Χαρά μας. Λοιπόν, είμαι ο Άντι Παναγιώτου. Εργάζομαι σε μια πολυεθνική εταιρεία λογισμικού και cloud, την Oracle. Είναι από τις μεγαλύτερες εταιρείες λογισμικού στον κόσμο. Αυτό που κάνουμε: η εταιρεία παρέχει βάσεις δεδομένων και λύσεις στο enterprise κόσμο, στα μεγαλύτερα επιχειρηματικά σενάρια, στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, τηλεπικοινωνίες, κυβερνήσεις στον κόσμο. Η αποστολή της Oracle, να το πούμε στα αγγλικά, είναι «Ουσιαστή μας είναι να δείξει τα ανθρώπους να δείξουν τα νέα νέα, να δείξουν τα ενδιαφέρει, να δείξουν τα εταιρεία και να δείξουν τελευταίες. Εμείς διαχειριζόμαστε τα δεδομένα των πλήσεων εταιρεών, κινούμενες επιχειρήσεις στον κόσμο. Και στην Κύπρο έχουμε και έναν πολύ καλό ιστορικό και υπόβαθρο μαζί με κυβερνητικές υπηρεσίες. Όπως μας αρέσκεται να λέμε, όμως στην Κύπρο, ένας πολίτης της Κύπρου βρίσκεται σε κάποια βάση δεδομένων της Oracle από τη στιγμή που θα γεννηθεί μέχρι τη στιγμή που θα συνταξιοδοτηθεί, για να μην πω θα καταλήξει. Όταν γεννηθεί κάποιος, θα βγάλει πιστοποιητικό γεννήσιο από το αρχείο πληθυσμού, θα βγάλει διαβατήριο, θα βγάλει ταυτότητα, όλα αυτά πάνω από το αρχείο πληθυσμού, θα ξεκινήσει δουλειά, θα πληρώνει κοινωνικές ασφαλίσεις, θα συνταξιοδοτηθεί από τις κοινωνικές ασφαλίσεις σε κάθε στάδιο της ζωής του. Είναι το δεδομένο σε μία βάση της Oracle. Οπότε αν έχουμε όλο το life cycle, το δεδομένο της Κύπρου. Και θεωρείς ότι είναι μερικές από τις κύριες προκλήσεις και ευκαιρίες που διαμορφώνουν το τεχνολογικό τοπίο στα επόμενα χρόνια. Οκ, είναι πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση αυτή. Όσον αφορά τις προκλήσεις, νομίζω η πιο μεγάλη πρόκληση και που είναι και της εποχής αυτήν τη στιγμή, είναι το AI. Το regulation και η ηθική άποψη όσον αφορά το AI. Βλέπουν πολλές κυβερνήσεις να προσπαθούν να κάνουν regulate το AI, να κάνουν τη χρήση του να είναι πιο responsible. Εδώ χρειάζεται μία ισορροπία μεταξύ της ηθικής αντιμετώπισης, του privacy και της ευθύνης όσον αφορά τη χρήση δεδομένων. Άλλη πρόκληση που βλέπουμε είναι η κυβερνοασφάλεια. Βλέπουμε ότι πολλά συστήματα τώρα που είναι όλα αλληλοσυνδεδεμένα με το cloud, με το Internet of Things, ότι η επιφάνεια επίθεσης όπως λέμε το attack surface που λέμε στα αγγλικά, μεγαλώνει. Οπότε αν έχουμε περισσότερα σημεία στα οποία μπορεί κάποιος φιλόδοξος hacker να μπορέσει να αναστατώσει την επιχείρηση μας, τη ζωή μας, τη ροή των δεδομένων μας. Υπάρχουν και άλλες προκλήσεις που έχουν να κάνουν με την έλλειψη skills και ταλέντου στο χώρο μας. Βλέπουμε ότι υπάρχει τελευταίως μια στροφή προς τα κλασικά μαθήματα, κλασική επίπεδο. Δεν βλέπουμε να υπάρχουν τόσοι πολλοί νέοι που να μπαίνουν στα βαθιά όσον αφορά την τεχνολογία. Και αυτό δημιουργεί κάποιες ελλείψεις, τις οποίες βλέπουμε με διάφορους τρόπους πώς θα τις συμπληρώσουμε. Υπάρχει τεράστια ζήτηση τόσο για AI, κυβερνοασφάλεια, τους νέους τομείς του cloud computing και του quantum computing στο χώρο μας. Οπότε η συνεχής εκπαίδευση, το re-skilling, ίσως και αλλαγή κατεύθυνσης για κάποιους που βλέπουν ότι η καριέρα τους ίσως να μην απογειώνεται σε τομείς κλασικούς, να είναι κάτι το οποίο μπορεί να βοηθήσει. Έχουμε δει παραδείγματα κάποτε που μαθηματικούς οι οποίοι έχουν γίνει data scientists, τα concepts είναι κοντά. Μεγάλα θέματα είναι επίσης και η πράσινη οικονομία, το sustainability. Βλέπουμε θέματα όπως τα data scientists τα οποία κάνουν power το AI το οποίο χρησιμοποιούμε, να καταναλώνουν όλων και περισσότερων ενέργειων, να καταναλώνουν όλων και περισσότερων φυσικούς πόρους. Οπότε και εδώ θα πρέπει να βρεθεί κάποια χρυσή τομή ώστε να μειωθεί αυτή η κατανάλωση χωρίς να επηρεάζεται όμως και η απόδοση η οποία μας δίνουν. Και επίσης υπάρχουν και τα θέματα τα οποία άπτονται και της πολιτικής. Βλέπουμε πολλές φορές το έχουμε δει και τελευταία ότι κυβερνήσεις προσπαθούν είτε μέσω των ταρύφων του Τραμπ είτε μέσω περιορισμού στις εξαουριές να πολιτικοποιήσουν την πληροφορική τεχνολογία. Αν το βλέπουμε στις περιπτώσεις με την Nvidia π.χ. που η αποστολή chips προς χώρες οι οποίες ίσως να μην είναι φιλικές προς τις ΗΠΑ περιορίζεται κάπως. Τώρα εντάξει εκτός από αυτές τις προκλήσεις βλέπουμε ότι πολλές από αυτές τις προκλήσεις είναι και ταυτόχρονα περιστρεφών υπόστα η οποία είναι και μια ευκαιρία όπως και το AI. Το AI είχαν πει για τις προκλήσεις όσον αφορά τη χρήση του την ηθική του ΑΕΑ αλλά μην ξεχνούμε ότι δημιουργεί και πολλές ευκαιρίες όσον αφορά τον Generative AI, τα αυτόνομα συστήματα ή το Embedded Intelligence το οποίο έχουν πλέον τα προϊόντα που μπορούν να κάνουν επανάσταση σε διάφορες αγορές, σε διάφορα industries από τον τομέα της υγείας με τις έρευνες για νέα και νοτόμα φάρμακα και καρκίνων και την πρόληψη και την χρήση της τεχνητικής νοημοσύνης για να κάνουμε διαγνώσεις πιο νωρίς και πιο accurate μέχρι και τη δημιουργική δουλειά του Creative Work, Videos και Graphics Design που τα έχουμε δει σήμερα. Άλλες ευκαιρίες βλέπουμε στον τομέα του Quantum Computing το οποίο αναφέρθηκα νωρίτερα. Παρόν που είναι στα πρώιμα στάδια του Quantum Computing μιλάμε για μια τεχνολογία η οποία μπορεί να κάνει και αυτοί redefine ολόκληρα industries τα οποία ήταν πολύ computing terms που παίρνανε χρόνο έστω και με τους νέους επεξεργαστές που είχαμε μέχρι στιγμής όπως την ανακάλυψη νέων φαρμάκων, το encryption και η δημιουργία material sciences, νέα υλικά τα οποία μπορεί να μας δώσουν super conductors ή ακόμα και νέα ρούχα ή φάσματα. Άλλες ευκαιρίες έχουμε και στο edge computing, immersive computing σε συνδυασμό με τις τηλεπικοινωνίες, το 5G, το 6G που μας έρχεται τώρα, τεχνολογίες όπως το augmented reality και το virtual reality που μας δίνουν τεράστια γκάμα να απολύσεις ένας ιατρός να μπορεί να βλέπει μέσα στο σώμα όπως κάνει μια επέμβαση υπήρχε αυτόνομα οχήματα, smart police που να έχουμε sensors σε κάθε πράγμα, να βρίσκουμε διαρροές νερού, να ακολουθούμε τα οχήματα περί συλλογής κυβάλων, την πληρότητα των καλάθων. Οι λύσεις είναι απεριόριστες. Μεγάλο το φάσμα αν εκασοδηγούσες ένα νέο στο χώρο της τεχνολογίας σήμερα, τι συμβουλές θα του έδινες πέρα από τις τεχνικές γνώσεις που πρέπει να κατέχεις το δικό του κομμάτι. Αν μίστο θα πρέπει να σας μίλησω για τη δική μου την εμπειρία, όταν ξεκίνησα από την καριέρα μου η έμφαση με εμένα ήταν περισσότερο πάνω στην τεχνολογία. Ήθελα να ήμουν ο καλύτερος τεχνολόγος, θα σας πω να το καλύτερος στην τεχνολογία, στις συγκεκριμένες τεχνολογίες στις οποίες δούλευα. Γρήγορα όμως μαθαίνεις ότι δεν είναι μόνο τα technical skills τα οποία θα σου φέρουν την επιτυχία. Ένα μεγάλος παράγοντας της επιτυχίας έχει να κάνει με την επικοινωνία. Η επικοινωνία δεν είναι κάτι το οποίο θεωρούσα ότι ήταν αστείο στο πλεύρο, αλλά ξεκινάς και μαθαίνεις ότι η επικοινωνία είναι αυτό που είναι ο καταλύτης για να μπορέσεις και να μαθείς και περισσότερα, αλλά και να μπορείς να συντονιστείς. Θα έλεγα ότι αυτό που πρέπει κάποιος να κάνει είναι να επενδύσεις στη σωστή επικοινωνία, να μπορεί να εξηγήσει κόμπλεξη ιδέες με απλά λόγια, αυτό που ζητάμε και από το chat-CVT, καταλήγουμε πώς δουλεύει η πυρνική επιστήνη, σαν να μιλάς σε έναν πεντάχρονο, να μπορεί να εξηγήσουμε τεχνικά concepts με απλά λόγια, είτε σε έναν πελάτη, είτε σε έναν συνεργάτη ή στον διευθυντή μας. Και επίσης ταυτόχρονα να ακούμε, στον τομέα της πληροφορικής, όπως και σε άλλους τομείς, προσπαθούμε να ικανοποιήσουμε τον πελάτη. Για να ικανοποιήσουμε τον πελάτη, στην πληροφορική έχουμε τα λεγόμενα requirements, το specification του πελάτη. Πολλές φορές κάνουμε το σφάλμα να υποθέσουμε τι θέλει ο πελάτης και να μην το ρωτήσουμε, να μην έχουμε αυτή την επικοινωνία, να καταλάβουμε ξεκάθαρα τι θέλει ο πελάτης. Και εδώ είναι που έχετε τεχνικές όπως το active listening, να μαθαίνουμε να ακούμε, να κατανοούμε, να επαναλαμβάνουμε προς τον πελάτη, να συμφωνούμε. Active listening και επικοινωνία νομίζω είναι κλειδιά. Όπως επίσης πιστεύω είναι και παρόν που μπορεί να είσαι πρώτος στην τεχνολογία, δουλεύει σε μια επιχείρηση η οποία ο σκοπός της είναι να δημιουργήσει κάποιο κέρδος, να προωθηθεί να μεγαλώσει. Οπότε πρέπει να μπορέσει να έχεις κάποια κατανόηση των στόχων της εταιρείας της οποίας δουλεύει, του οργανισμού, ώστε η τεχνολογία, το προϊόν που παράγει, το πρόγραμμα λογισμικού, το σύστημα, να μπορεί να είναι aligned με τους στόχους της επιχείρησης. Επίσης θα έλεγα πολύ σημαντικό είναι να είσαι adaptive, να μπορείς να εξελίσσεσαι, να είσαι agile που λέμε, να εξελίξεσαι μέσα από την τεχνολογία. Τεχνολογία είναι προσωρινή αλλά πολύ τακτικα. Δεν είναι κάτι το οποίο μένει σταθερό για 50 χρόνια. Δεν είναι οι μηχανίες εσωτερικής καύσης που πάνω κάτω έμεινε σταθερή για 50-60 χρόνια. Εδώ βλέπουμε συνέχεια αναλλαγές, συνέχεια προωθήσεις, συνέχεια αλλαγή του παραδείγματος. Ναι μέσα στον χώρο της πληροφορικής αλλά το γενικό παράδειγμα, γενική κατευθύνση. Έχει αλλάξει τόσες πολλές φορές που πρέπει να είμαστε ευέλικτοι, να μπορούν να κάνουμε pivot και να εφαρμόζουμε νέες τεχνολογίες. Ως επίσης, και πολύ σημαντικό είναι να αξιοποιούμε το δίκτυο μας. Υπάρχει αυτή την εντύπωση γιατί τα αδομά της πληροφορικής είναι στο στρεβλώσεις οπότε δεν συναντιούνται με κόσμο, δεν δημιουργούν εύκολα καινούργιες συνδέσεις. Το networking και η επικοινωνία είναι κλειδιά για έναν νέα άτομο. Θα μάθεις από κάθε άτομο τον οποίο θα συναντήσεις, εκμεταλλεύσου το δίκτυο σου, θα υπάρξουν μέντορες, θα υπάρχουν συνάδελφοι, υπάρχουν communities μέσα στην πληροφορική. Πρέπει να τα εκμεταλλευτείς στην πληρόδια του και θα υποφεληθείς πάρα πολύ. Τελευταίο, νομίζω κάτι άλλο το οποίο θα πρέπει να δούμε, πηγάζει και από τα υπόλοιπα θέματα, είναι ότι πρέπει να επενδύσει και λίγο στην συναισθηματική νοημοσύνη, στην εμπάθεια που θα βοηθήσει και περισσότερο στην επικοινωνία και στο χειρισμό και ατόμων και στην αλληλοβοήθεια με τους συναδέλφους. Είναι συναίσθηση. Στη λέξη έμπαθη, είναι συναίσθηση. Άρα, όπως μας είπες, πρέπει να μάθει να επικοινωνεί, να ακούγει, να είναι ομαδικός για να μαθαίνει από όλους. Όπως το είπες, πρέπει να είναι και ένας στρατηγικός συνεργάτης των πελατών του. Επειδή βοηθά τον να ξέρει τους στόχους, να ξέρει τη στρατηγική του. Οι δικοί τους στόχοι θα ικανοποιηθούν και μέσα από την επιτυχία του πελάτη. Πολύ ωραία. Είναι επέκταση σε αυτό και λίγη γνώση όσον αφορά τη διαχείριση έργου και να ξέρουμε πότε να κάνουμε priorities, πότε να λέμε όχι, σε περιπτώσεις οι οποίες θα μας το κάνουν off-track, είναι σημαντικοί. Είσαι έναν άτομο με περισσότερα από 25 χρονιά εμπειρία, ασχολήθηκες σε ένα μεγάλο φάσμα έργων. Κιες συνήθειες οι τρόποι σκέψης σε βοηθήσαν περισσότερο στην επαγγελματική σου εξέλιξη. Εδώ θα έλεγα, Μιχάλη, ότι το πιο σημαντικό, πιο σημαντική συνήθεια είναι να έχεις ένα mindset ανοιχτό προς continuous learning, continuous development. Είναι να διευθύνεις η εκπαίδευση, η μάθηση, να διαβάζεις βιβλία καθημερινά και να εξερευνάς νέα εργαλεία και ιδέες για να μπορείς να εξεξελίσσεσαι κι εσύ, για να αντιλαμβάνεις τι γίνεται σας στο περιβάλλον, όχι μόνο της τεχνολογίας, αλλά γενικά. Εμένα μου αρέσει να διαβάζω βιβλία. Διαβάζω βιβλία για ποικίλα θέματα, είτε είναι τεχνολογία, είτε είναι επιχειρήσεις, είτε είναι βιογραφίες, περιβάλλον, μαγειρική, διάφορα θέματα, τα οποία βοηθούμε έτσι ώστε να μπορώ να δημιουργήσω αυτό το mindset, να μπορώ συνέχεια να μαθαίνω, να ελέγχω τον εαυτό μου και παράλληλα να κάνω και check-in με άτομα τα οποία ξέρουν περισσότερο από μένα, μέντορες, κάποιοι που μπορούν να με βοηθήσουν, που να μου προτείνουν τρόπους να μεγαλώσω. Έτσι έχω ένα πολύ δυνατό support network όσον αφορά την εκπαίδευση. Το έκανες συνειδητά αυτό, το έχεις από την αρχή της καριέρας σου ή το δημιουργήσες στην πορεία, ή το κατάλαβες στην πορεία. Ε, κατάλαβα το στην πορεία. Αυτό είναι το εν συνειδητά. Νομίζω λίγο, α το καταλάβεις από αυτή την καριέρα σου, λίγο δύσκολο και κάτι το οποίο βλέπω και σήμερα να πω περισσότερο ότι οι πενταετία άτομα τα οποία έρχονται νομίζω ότι τα ξέρουν όλα. Κανείς δεν ξέρει τίποτα. Δεν μπορούμε να τα ξέρουμε όλα, τα πράγματα αλλάσουν συνεχώς. Το definition της σοφίας είναι να είσαι confident για εσύ που γνωρίζεις αλλά πάντα να μπορείς να αμφισβητήσεις ότι ίσως να κάνεις λάθος και άμα να κάνεις λάθος να το δεχτείς και να μάθεις ότι κάτι υπάρχει περισσότερο. Πάντα υπάρχει κάτι το οποίο δεν γνωρίζεις και καλό θα είναι να το μάθεις. Οπότε, ναι με τούτον το σκέπτικο. Επίσης είχα καθαρούς στόχους. Νομίζω πάντα σημαντικό είναι να έχεις κάποιο στόχο. Απλώς το να πλανεύεσαι χωρίς στόχων και κατεύθυνση μέσα σε ένα επάγγελμα τέλος πάντων. Νομίζω δεν οδηγα πάντα στα καλύτερα αποτελέσματα. Όταν έχεις κάποιο στόχο, έχεις σημαντικό motivation ώστε πάντα να προχωράς προς σημαντικό στόχο, να κάνεις ό,τι χρειάζεσαι για να μπορέσεις να αναπτυκθείς, να φέρεις τις νόσης τις οποίες χρειάζεσαι, να αναπτύξεις τα σκέψη τα οποία χρειάζεσαι, να σε βοηθήσει ο κόσμος ο οποίος μπορεί να σε βοηθήσει προς σημαντικό στόχο παρά να έχεις μισές ευκαιρίες χωρίς κάποια κατεύθυνση. Στόχο είχες και από το σχολείο ή στην πορεία όταν αρχίσεις να δουλεύεις εβάλεσαι στόχους. Ήσουν άτομο που βάλετε στόχους στο σχολείο. Βάλετε στόχους στο σχολείο όσο αφορά τις ακαδημαϊκές μου επιδόσεις ώστε να μπορέσω να επιτύχω τις θέσεις τις οποίες ήθελα να κινήσουμε στόχο. Ναι, νομίζω ότι το στόχο είναι το α και το ω, ουσιαστικά που θα είναι εκείνο που θα σου καταλήξει αν έχεις ένα στόχο θα έχεις και το project plan για το πώς θα ακολουθήσεις, πώς θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος που θα σου βοηθήσει να πάρεις μπροστά. Έχεις συναντήσει συναδέλφους που είχαν προσόντα αλλά δεν είχαν στόχους και δεν προχωρήσα. Πού είχαν προοπτική, δηλαδή έβλεπες εσύ σαν ότι ναι, το άτομο δεν είχε κάνοντας, αλλά εχάνονταν επειδή είχαν στόχους. Νομίζω πως ναι, Μιχάλη μου. Νομίζω πως έχουν προκύψει και επιτροφή. Επειδή είχαν στόχους, τόσο επειδή είχαν στόχους ή τόσο επειδή δεν ήταν σε θέση να αναγνωρίσουν τι χρειάζεται να κάνουν για να φτάσουν αυτούς τους στόχους. Υπήρχαν και άτομα τα οποία ίσως να είχαν την εντύπωση ότι εδικαιούνταν κάτι που πάλι βοηθά ιδιαίτερα όταν είσαι έτσι. Ένα διαφάνει. Ζούμε σε ένα περιβάλλον που η αξιολόγηση πλέον είναι συνεχής, είναι και εποικοδομητική, αλλά δίνει και ένα μέτρο και στους πελάτες μας και στους μανάζερς μας ώστε να ξέρουν, και στους ίδιους αυτούς μας, να ξέρουμε πού στεκόμαστε, πού βρισκόμαστε, τι χρειάζεται για να προχωρήσουμε και σε ποιο σημείο είμαστε ουσιαστικά. Είσαι έναν άτομο όπως ανάφερες, αλλά και σε γνωρίζω, που μελετάς συνέχεια, βελτιώνεσαι, αξιοποιείς κάθε ευκαιρία για να παρακολούσεις κάποιος σεμινάριο, αποκτάς συνέχεια επαγγελματικές πιστοποιήσεις. Πώς διατηρείς τον κίνητρο σου για να βελτιώνεσαι συνεχώς. Βλέπω τη βελτίωση σαν διαδρομή, όχι μόνο σαν στόχο. Ο στόχος είναι ένα milestone μέσα στη διαδρομή του ανθρώπου, όπως κάνω το check αυτό, να φτάσαμε εδώ, ωραία, παρακατώ, πώς βελτιώνουμε. Ο άνθρωπος πρέπει συνέχεια να εξελίσσεται incrementally, μικροκομμάτι. Φτάνεις σε ένα σημείο, φτάνεις σε ένα στόχο, αυτός αποτελεί ένα checkpoint, στο οποίο ελέγχεις τώρα τι έχω φτάσει μέχρι στιγμής, πώς το βελτιώνω, πώς το βελτιώνω, πώς γίνουμε καλύτερα. Ζητώ συνέχεια feedback και από τους πελάτες μου και από τον κόσμο τον οποίο συνεργάζομαι, και εντάξει, και από την οικογένεια και από την οικογένεια, γιατί πες μου, πω τι μπορώ να κάνω καλύτερα, συμφέντε κι αυτό, πώς να βελτιωθώ. Του έχω χρησιμοποιήσει σαν ένα εργαλείο για τη μάθηση, δεν είναι κριτική, δεν είναι κάτι το οποίο πρέπει να παίρνουμε κατά καρδά όταν κάνουμε κάτι λάθος. Λάθη προκύπτουν, θα κάνουμε λάθη. Το σημαντικό είναι να μην κάνουμε του έλπανω στα λάθη μας, να σηκωνόμαστε, να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, να προχωρούμε παρακάτω και να μην τα επαναλαμβάνουμε τα ίδια. Οπότε, ναι, αυτό είναι, έχω ένα σκοπό, ένα purpose στη ζωή και πρέπει να, μου αρέσει να λύνω προβλήματα τα οποία έχουν νόημα, να συμμετέχω στις νίκες, στις επιτυχίες της ομάδας μου, να βοηθώ τους πελάτες μου να επιτυγχάνουν μέσω της τεχνολογίας και είναι με αυτόν τον τρόπο. Άρα δείχνει και ένα σημείο, ένα στοιχείο ταπεινότητας, το να δέχεσαι ανατροφοδότηση, γιατί πολλά στελέχη θέλουν να ακούσουν κάτι, φοβούνται να ρωτήσουν μήπως και ακούσουν κάτι, το οποίο μπορεί να σημείω προς βελτίωση αλλά ήδη το εκλαμβάνουν ως αρνητικό. Ναι, ναι, εντάξει, σίγουρα θα υπάρχει το αρνητικό στοιχείο, αλλά πρέπει να βλέπουμε πάντα το θετικό στοιχείο μέσα στην ανατροφοδότηση, ότι είναι ένα checkpoint ώστε να μπορέσουμε να γίνουμε καλύτερο. Τι μπορώ να κάνω, ή να βελτιώσω αυτόν τον πράγμα. Είναι ότι, α, ε, ένισε καλός. To well on it, αυτό είναι το χαρακτηριστικό σου, αυτό θα έχεις αυτό το χαρακτηριστικό, δεν μπορώ να κάνω μια πρόσφαση, δεν μπορώ να βγάλω ένα function στην Excel, δεν θα είναι αυτόν τον χαρακτηριστικό το οποίο θα ακολουθήσει την επόμενη σου, την καριέρα σου μέχρι το τέλος. Εσύ το βλέπεις σαν ένα σημείο για βελτίωση ωραία. Μαζί με την κριτική είναι και η εισήγηση. Η ερώτηση, πώς μπορώ να βελτιώθω, πες μου τι να κάνω καλύτερα, ώστε να μεγαλώσουμε. Πόσο σημαντικές θεωρείστε πιστοποιήσεις και το lifelong learning σήμερα, και ειδικότερα στον χώρο της τεχνολογίας. Υπάρχουν πάρα πολλές πιστοποιήσεις, οι πιστοποιήσεις δημιουργούνται από τις εταιρείες, ώστε να υπάρχει ένα baseline της γνώσης και των skills τα οποία χρειάζονται για να μπορέσει κάποιος να δουλέψει με κάποια τεχνολογία. Σίγουρα είναι σημαντικά τα activations, διότι κατά τη δική μου την άποψη δείχνουν ότι έχεις επιτεύξει. Ξέρεις πώς να δουλεύεις στον τομέα της τεχνολογίας πάντα μιλούς, πώς να δουλεύεις με αυτό το baseline της τεχνολογίας, μπορείς να χρησιμοποιείς την τεχνολογία, μπορείς να εκπαιδευτείς ώστε να υπάρχει αυτό το element μέσα στο specification, μπορείς να ακολουθήσεις τις οδηγίες να εκπαιδευτείς, αλλά είναι το entry point, να εκκαλύπτει τα βασικά. Σίγουρα μια πιστοποίηση δεν θα έρθει να αντικαταστήσει την εμπειρία που μπορεί να έχει κάποιος στην τεχνολογία, απλώς ανοίγει τις πόρτες και βάλετε τη γνώση την οποία έχεις. Αλλά δεν θα αντικαταστήσει ποτέ το hands-on την εμπειρία, το problem solving και πιστεύω ότι το lifelong learning χρειάζεται ώστε να μπορείς να αναπτύξεις αυτά τα skills τα οποία έχουμε μιλήσει, να μπορέσεις να αναπτυχθείς σαν επαγγελματίας και να μπορέσεις να έχεις και επιτυχία. Η τεχνολογία όπως είπαμε αλλάζει, πρέπει να είμαστε συνέχεια curious, να έχουμε περιέργεια έστω ώστε να μαθαίνουμε για τις νέες τεχνολογίες, νέες εξελίξεις και να ακούμε πάντα τον πύχη της γνώσης παρακάτω. Ως πιστοποιημένος PMP και αν μπορείς να μας αναλύσεις λίγο τον όρο, πώς διαχειρίζεσαι τον χρόνο σου, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, ειδικά όταν ανοιγείς σε ομάδων και έργων. Ο όρος PMP είναι μια πιστοποίηση που παρέχεται από το Project Management Institute, είναι το Project Management Professional. Είναι μια πιστοποίηση που αφορά τους επαγγελματίες στον χώρο της διαχείρισης έργων. Είναι μια πιστοποίηση την οποία κατέχω και εγώ. Η διαχείριση χρόνου και σε προσωπικό level και σε επίπεδο έργου, εμένα τα εργαλία τα οποία, ο τρόπος ο οποίος δουλεύω όσον αφορά τη διαχείριση χρόνου, είναι κάθε μέρα προσπαθώ να κάνω ένα prioritization τα τάστα τα οποία έχω να κάνω και κάθε μέρα και κάθε εβδομάδα και να τα σπάσω σε πιο μικρά κομμάτια, πιο μικρά τάστα, τα οποία θα μπορέσω να κάνω. Όταν γίνουμε κάποιας ομάδας προσπαθώ να έχω καθαρό το scope ώστε να ξέρει ο καθένας τι κάνει, πότε θα το κάνει, είναι καθαρό να είναι το schedule από την αρχή, ώστε όλοι να καταλαβαίνουν ποια είναι οι προτεραιότητες, ποια είναι τα dependencies και ποια είναι τα deadline σε ένα έργο. Προσπαθούμε πάντα φυσικά να βάζουμε κάποια buffers ώστε να έχουμε κάποιο χρόνο ώστε να ανταποκριθούμε σε κάποια ρίσκα τα οποία μπορεί να εμφανιστούν σε κάποιο έργο και θα ρίσουμε και τακτικά check-ins ώστε να είμαστε όλοι aligned και να είμαστε responsive και όχι reactive σε κάτι το οποίο θα πάει λάθος, ώστε να μπορέσουμε να έχουμε κάποιο proactive measure. Η διαχείριση χρόνου είναι περισσότερο, νομίζω για μένα είναι μια μορφής πειθαρχία που σε επιτρέπει να παίρνεις και καλύτερες αποφάσεις και μόνο για την παραγωγική ειδά. Θυμάμαι και το χρησιμοποιώ σε σεμινάρια ως παράδειγμα που τις Κυριακές πήγαινε στο γραφείο και προγραμμάτιζε στην επόμενη σου εβδομάδα και το χρησιμοποιώ ειδικά σήμερα φαίνεται περίεργος σε πιο νεαρές ηλικίες για να δείξουμε και τη σημασία του να προγραμματίζεις από την προηγούμενη μέρα δηλαδή προγραμματίζεσαι την προηγούμενη μέρα για την επόμενη, προηγούμενη εβδομάδα για την επόμενη ή προηγούμενο μήνα για τον επόμενο. Υπάρχουν άλλα εργαλεία ή μεθόδους που χρησιμοποιείς επειδή είσαι πετυχημένος στην υλοποίηση έργων με άλλων έργων. Κάμε να μετά πω ανέκαθεν να θυμώ ότι έτσι χρόνια να πάω στο γραφείο Κυριακή για να προγραμματιστώ. Μίσω η ανάγκη πλέον δεν υπάρχει όχι του προγραμματισμού αλλά του να είσαι στο γραφείο για να το κάνεις. Ναι. Αλλά η ανάγκη για προγραμματισμόν τούτον εν σταματήσεις γίνεται πλέον εφή για μένα. Αυτό το time blocking να κλείσω χρόνο τόσο για actual physical tasks τα οποία πρέπει να κάνω αλλά ακόμα και χρόνο ώστε να διαλογιστώ, να σκεφτώ, να μπορέσω να ανταποκριθώ, να γράψω κάτι. Τώρα όσον αφορά εργαλεία, μισό ένα από πολύ σημαντικό εργαλείο είναι τα Eisenhower matrices που χρησιμοποιούμε όσο μπορέσουμε απλών τετράγωνο τέσσερα σε τέσσερα, urgent, important, not urgent, not important, που χωρίζουμε λίγο τα τάστα τι κάνουμε. Αν κάτι είναι urgent και important θα το κάνουμε. Αν κάτι είναι important αλλά not urgent θα το κάνουμε, θα βρεθεί κάποιος άλλος που θα το χρησιμοποιήσει σαν διδακτική εμπειρία θα το κάνουμε τέλεγη σε κάποιον άλλο. Αν κάτι δεν είναι ούτε urgent ούτε important, ας το, δεν είναι για να το κάνουμε. Οπότε αυτά τα εργαλεία υπάρχει ένα τέρατο κουτάκι φυσικά που είναι urgent αλλά non important, αλλά τα βλέπουμε μετά. Έχετε συγκρούσεις σαν ομάδα, δηλαδή να διαφωνείτε τι είναι urgent, τι είναι important ή ξεκάθαρο. Πάντα υπάρχουν αυτές τις συγκρούσεις αλλά προσπαθούμε να τα λύνουμε αυτές τις συγκρούσεις σαν να αφορά δημιουργικά. Δημιουργικά, δηλαδή μέσω συζήτησης μέσω ερωτήσεων υπάρχει και μια άλλη τεχνική που ονομάζεται the five why's. Ρωτάμε why, why, γιατί, γιατί, γιατί. Πέντε φορές, πέντε φορές συνδέσως δεν κάνω PDE, αυτά σε ένα root cause, οπότε βρίσκουμε την αιτία, το root αιτιολογικό για κάποια σύγκρουση, ώστε και ο ήμονος σύγκρουση ή οτιδήποτε θέμα για να μπορέσουμε να είμαστε aligned σε αυτά τα πράγματα. Αλλά ταυτόχρονα, όταν μιλάμε και για έργα τουλάχιστον, υπάρχουν και εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούν από αρχής που ενημερώνονται, όπως είναι τα RACI Matrix, που μιλάμε για ένας πίνακας, στον οποίο έχουμε όλα τα άτομα τα οποία σχετίζονται με το έργο. Και δηλαδή αυτός είναι responsible για αυτή η εργασία, αυτός παίρνει κοινοποίηση, αυτός είναι accountable, αυτός είναι informed. Οπότε υπάρχει από αυτό το flow, ώστε να μπορέσει να υπάρχει και το decision making το οποίο γίνεται στην πορεία. Και φυσικά, αντάξει, υπάρχουν και άλλα εργαλεία όπως το Zoom και το Slack αυτές τις ημέρες, που επειδή η επικοινωνία πλέον είναι ασύγχρονη και οι ομάδες είναι σκορπισμένες, πολλές φορές είναι virtual σε όλο τον κόσμο, χρησιμοποιούμε εργαλεία της τεχνολογίας ώστε να μπορέσουμε να φέρουμε την επικοινωνία να είναι πιο προσθετή, πιο γονινή. Ζούμε στην εποχή που οι εταιρείες έχουν και κίνητρα πλέον χορηγίες για να αξιοποιηθούν την τεχνολογία. Άρα ζούμε στην εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού. Οκ. Από την εμπειρία σου στα τόσα έργα που έχει επεξεργαστεί, καν είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για μια εταιρεία όταν θέλει να... Ναι. Νομίζω ότι είναι πολλά καλή ερώτηση και η έννοια του ψηφιακού μετασχηματισμού είναι κάτι του οποίου είναι παρεξηγημένο εν πολλής. Βλέπουμε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός σημαίνει ότι έκανα μια καινούργια στο σελίδα, άλλαξα πέντε PCs. Αλλά δεν έχει τόσο να κάνει, κατά την άποψη μου εμένα, με την τεχνολογία περσε. Η τεχνολογία είναι ένα εργαλείο. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχει περισσότερο να κάνει με την αλλαγή της κουλτούρας, της νοοτροπίας, των τρόπων που δουλεύει τέλος πάντων ένας οργανισμός. Αν έχουμε ένα οργανισμό ο οποίος είναι χωρισμένος σε σηλό, τα οποία για να πάρουμε μια απόφαση εξυπηρέτηση του κοινού, έχουμε μια εταιρεία, έχουμε το market, έχουμε το sales, έχουμε αποθήκες, η εξυπηρέτηση του κοινού γίνεται κάθετα στο κάθε μέρος, και κάθε απόφαση, όμως πρέπει να πάμε πάνω στο σηλό, όσα PCs και όσους servers και όσες ιστοσελίδες βάλεις, δεν θα αλλάξει κάτι. Δεν θα γίνει μετασχηματισμός. Μετασχηματισμός είναι να μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε τον κόσμο στις εταιρείες, στους οργανισμούς μας, ώστε τσιν από πιο κοντά στα δεδομένα, από πιο κοντά στους πελάτες, να μπορέσουν να παίρνουν κάποιες αποφάσεις, ώστε να μειώνεται ο χρόνος αναμονής, να μειώνεται ο waste, να μπορέσουν να προσφέρουμε αξία στους πελάτες μας, πιο σύντομα, πιο γρήγορα, με περισσότερο είναι ανατροφοδότησης πίσω του τους πελάτες, ώστε να διαφοροποιούμε τα προϊόντα μας, ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς. Απλώς να προσθέσουμε εργαλεία, να βάλουμε πιο γρήγορον ίντερνετ, να πιάνουμε πιο κοινωνικά PCS, χωρίς να κάνουμε την αλλαγή, την οργανωτική, να κοιτάξουμε λίγο το structure μας, να κοιτάξουμε την κουλτούρα μας, τη διοίκηση μας, πώς approvals θέλουμε για να κάνουμε ένα πράγμα απλό, δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι. Αυτό οφείλεται σε έλλειψη νηκεσίας, σε άτομα τα οποία θέλουν να εμπιστευτούν άλλους, θέλουν να έχουν δύναμη ήδη για να αποφασίζουν, στην έλλειψη διαδικασιών, να πιώξει σε κάθαρα τα πράγματα για να παίρνει απόφαση το άτομο που έχει επαφή με τους πελάτες. Είναι έναν συνδυασμός άλλη από λόγους. Υπάρχουν και αυτούς οι περιπτώσεις οι οποίες αναφέρνεις εσύ, ότι υπάρχουν άτομα τα οποία θεωρούν ότι κάποιοι τομείς είναι το βασίλειον τους, το μάρκετινγκ είναι το βασίλειον το δικό μου. Οπότε αν εγώ αποφασίζω δεν συνεργάζω με κανέναν άλλο, οι πωλήσεις είναι δικός. Άμαν οι πωλήσεις και ο μάρκετινγκ δεν έχουν μια κοινή στρατηγική για την κοινόν, ο καθένας κάνει το δικό του, σου arguments. Υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις. Οπότε τέτοιες χρειάζεται για την εφαρμογή νέας τεχνολογίας, μια καθαρή στρατηγική κατεύθυνση, δυνατόν leadership και commitment που πάνω, ότι να προωθηθούμε ώστε να αλλάξουμε την κουλτούρα μας, για να μπορέσουμε να επιτύχουμε κάτι καλύτερο, κάτι που στο σύνολο του είναι απλώς η σούμα του έναν και έναν και έναν κάνουν τρία, αλλά είναι ένας πολλαπλασιαστής της ο οποίος να μας πάρει στο επόμενο επίπεδο. Σίγουρα χρειάζεται και leadership και αλλαγή κουλτούρας και κάποια στρατηγική κατεύθυνση μέσα στον οργανισμό. Χρειάζεται καλό change management για να προωθηθούν οι αλλαγές. Δεν μπορεί απλώς σήμερα πουτά, σήμερα να πατούμε τρεις φορές το κουμπίν τούτο και να βάλουμε παραγγελία. Πρέπει να υπάρχει καλή διαχείριση, να υπάρχει κάποιον incentive στον κόσμο, ώστε να μπορέσει να κάνει τις αλλαγές τις οποίες χρειάζονται και να μπορέσει να πάει στο υποβέντο επίπεδο. Εντάξει, υπάρχει και επίσης ο φόβος της αλλαγής πολλές φορές. Και τώρα δεν έχει να κάνει με το change management περισσότερο, αλλά υπάρχει, ξέρεις, Κάποιος είπε ότι η χειρότερη έκφραση στην επιχείρηση είναι ότι μα πάντα έτσι το κάνουμε. Τώρα το πράγμα πρέπει να το ξεχάσουμε. Μα πάντα έτσι το κάνουμε, εν καμνή για τον 21ο αιώνα, εν καμνή για την εποχή της τεχνολογίας. Τώρα είναι μια πεπαλαιωμένη άποψη, η οποία πρέπει να επανασκεφτούμε, διότι στο 21ο αιώνα, όσο πάντα πάντα, κάθε λίγο θα πρέπει να επανασκεφτόμαστε, να αλλάσουμε, να κάνουμε ένα tap, να κάνουμε ένα pivot, να γυρίζουμε προς τις ανάγκες της αγοράς, τις ανάγκες της κοινωνίας. Κι αντιτεχνολογική αλλαγή σου εντυπωσίασε περισσότερο στα 25 χρόνια που εργάζεσαι στο χώρο της τεχνολογίας. Ναι. Τα τελευταία 25 χρόνια, νοίσου έχω δει αρκετές αλλαγές. Λόγω με τις γενιάς, όπως μας αποκαλούν οι νεαροί, διότι είμαστε non-internet natives, γεννήθηκα σε μια εποχή που δεν υπήρχε το internet, αλλά εντάξει, μεγαλώσαμε το internet μπορώ να πω. Αλλά δεν θα πω την internet. Νομίζω η μεγαλύτερη για μένα, το πιο συνταρακτική αλλαγή, η οποία έχω δει τα τελευταία 25 χρόνια, είναι η άνοδος του smartphone της ατομικής συσκευής και του cloud, τα οποία τα δύο μαζί έχουν κάνει μια μεγάλη αλλαγή. Εκάμα την πληροφορική είναι. Φύγαμε από το στάδιο του, είχαμε υπολογιστές, υπολογιστικά συστήματα, ήταν κάτι το οποίο χρησιμοποιούσαμε, επιέναμε στον κομπιούτερ μας για να κάνουμε μια αλλαγή, αλλά τώρα η τεχνολογία είναι κάτι το οποίο ζούμε. Είμαστε immersed μέσα στην τεχνολογία. Ό,τι πρέπει να κάνουμε, είμαστε με το κινητό. Τι το κινητό, για να μπορέσει να κάνει πολλά πράγματα, είναι powered από εφαρμογές, το cloud, μεγάλους servers σε data centers, στα οποία τρέχουν όλες μας οι εφαρμογές, είτε είναι instagram, είτε είναι snapchat, είναι οι εφαρμογές που έχουν να κάνουν με συστήματα υγείας, τα AI, οι εφαρμογές για πληρωμές, για banking, fintech, όλα αυτά έχουν περάσει μέσα από την μικρή μαϊνή συσκευή και μέσα σε ένα χρόνο, 15 χρόνια, 15-20 χρόνια, οπότε συνεχίζει να μείνει τίποτε, και μείνουμε τίποτε, ονομάζουμε το τηλέφωνο, αλλά πόσοι που μας κάνουν τηλέφωνα πλέον. Περισσότεροι έκαναν video calls, μηνύματα, αλλά είναι ο τρόπος ζωής μας πλέον. Και ήμουν της δικής μας της γενιάς, και ο της νέας γενιάς που γεννήθηκε με επέκταση το smartphone, αλλά ακόμα και τον πατεράδο μας, τον μητέρό μας, που βλέπω τους δικούς μου γονιούς που κάνουν adapt στο κινητό, διότι είναι πλέον τρόπος ζωής και πρέπει να το χρησιμοποιήσουν για να μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε πολλές υπηρεσίες. Όλοι μιλάνε για την τεχνητή νοημοσύνη. Πώς βλέπεις την πρόοδο στην ιωσέληση της τεχνητής νοημοσύνης από τις εταιρείες και ποια είναι κάποια συχνά λάθη τα οποία χρειάζεται να αποφεύγω. Τεχνική νοημοσύνη είναι πλέον το password της εποχής. Πλέον μπορείς να πιάσεις ένα προϊόν πλέον χωρίς να έχει τεχνητή νοημοσύνη. Υπάρχουν, ό,τι θα πάρεις πλέον έχει τεχνητή νοημοσύνη built-in. Συμπεριλαμβάνουμε και τα προϊόντα της δικής μας εταιρείας, οι οποίες έχουμε επενδύσει στο AI σε όλα τα επίπεδα, από τις βάσεις δεδομένων μέχρι τις εφαρμογές, μέχρι το cloud, παντού είναι AI. Αυτό που βλέπουμε είναι δύο πράγματα που βλέπω έτσι εγώ όσον αφορά, που μπορεί να είναι, θεωρώ όχι λάθος, αλλά ίσως να είναι misaligned που ακολουθούν οι εταιρείες. Το πρώτο είναι ότι εξισώνουμε το AI με το ChatGPT. Ωραία, το ChatGPT είναι ένας τρόπος για να ρωτάμε ερωτήσεις, να μας κάνει summarize κάποια emails, να μας γράφει κάποια κείμενα, κάποια papers για το σχολείο και για τους φοιτητές. Μπορώ να βοηθά στην εκπέδεση, αλλά δεν είναι μόνο αυτό το definition του AI. Υπάρχουν πολλοί περισσότερα πράγματα τα οποία μπορούν να κάνουν με το AI. Και νομίζω να αφαιτώ σε λίγο, εις εκείνα. Το δεύτερο που βλέπω είναι πολλές εταιρείες βάζουν το AI σαν για να μπορούν να μπουν πάνω στον πάνω του μάκου. Είναι το hype του AI. Οπότε, ναι, έχουμε και εμείς AI. Είδαμε το AI, το αντίστροφο, είδαμε το AI, αλλά εντάξει, δεν μπορεί να μας κάνει μάστρο. Έχει σημαντικό να κατανοήσουμε ότι πρέπει να ξεκινήσουμε όλοι να χρησιμοποιούμε το AI, με μικρά βήματα να το προσθέσουμε, αλλά να έχουμε και μια clear κατεύθυνση του τι θέλουμε να επιτεύσουν. Είναι καλύτερα να ξεκινήσουμε με ένα one-off project, έστω και με chat TVT, να δούμε τι μπορεί να μας κάνουν. Αλλά οι εταιρείες οι οποίες θα κάνουν focus, να λύσουν πραγματικά προβλήματα, να χτίσουν γερά θεμέλια, να κάνουν integrate το AI μέσα στα workflows τους, είναι αυτές που θα κερδίσουν περισσότερο. Αυτοί που θα κάνουν automate διαδικασίες σε scale, είναι αυτοί που θα κερδίσουν περισσότερο στο μέλλον, και going down the road, όσον αναπτύσσεται περισσότερο το AI. Και όσον εξελίσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, ποιες δεξιότητες θεωρείς ότι θα είναι πιο περιζήτητες στον τομέα της τεχνολογίας. Οκ. Εντάξει, το AI έχει δημιουργήσει τώρα μία πληθώρα από νέα job titles, θα το πούμε, οι skills τα οποία έχουμε. Βλέπουμε ότι θα υπάρχει ζήτηση όσον αφορά τους επιστήμονες, τους ειδικούς μηχανικούς πληροφορικούς, οι οποίοι θα δουλεύουν στη δημιουργία του AI και των machine learning engineers. Αυτά τα άτομα θα έχουν βαθιά γνώση των αλγόριθμων, την εκπαίδευση των μοντέλων και το deployment και θα είναι περιζήτητοι. Θα είναι σε ζήτηση ιδιαίτερα skills τα οποία έχουν να κάνουν με data engineering, με τον καθαρισμό, δηλαδή το validation των δεδομένων, το χτίσιμο pipelines δεδομένων που είναι τρόπος που μεταφέρνουμε δεδομένα από ένα σύστημα σε άλλο και η εκπαίδευση των μοντέλων, της ποιότητας των δεδομένων και επίσης και το compliance όσον αφορά την ηθική χρήση του AI και της χρήσης κάτω από κάποιον νόμιμον τρόπο. Να συνεχίσουν όμως να υπάρχουν, έστω και όταν γίνει manifest και το AI, άτομα τα οποία θα μπορούν να παρέχουν βαθιά γνώση σε κάποιον αντικείμενο, που θα μπορούν να προσφέρουν την γνώση για να μπορέσει το AI να είναι εκμεταλλευτή. Η γνώση πάντα πρέπει να δημιουργηθεί. Εγώ είμαστε επαγγελματίες οι οποίοι θα μπορέσουν να γεφυρώσουν τις ικανότητες του AI με γνώσεις και skills σχετικά με το κάθε ίδραστη, με την κάθε αγορά ώστε να μπορέσουν να το χρησιμοποιήσουν. Και επίσης παράλληλα πάντα νομίζω κάτι που σημαντικό είναι ότι το creativity και το critical thinking που είναι καθαρά ανθρώπινα skills είναι κάτι που προς το παρόν έφερα από μεγάλες κουβέντες ότι έφερα καταφέρει το AI να τα κάνει, ότι η τεχνολογία κινείται με τόσο ρίγορο ρυθμό. Αλλά πάντα θα υπάρχει αυτή η ζήτηση, οι άτομα τα οποία μπορούν να σκεφτούν, μπορούν να δουν ένα πρόβλημα ανθρωπινότητα, μπορούν να σπάσουν σε μικρότερα κομμάτια, να σκέφτονται critical ώστε να μπορεί να λυθεί αυτό το πρόβλημα και επίσης να επαληθεύουν και πολλά πράγματα τα οποία κάνει το AI. Το AI κάπου είχα διαβάσει ότι μιλάμε ότι κάποτε το AI μπορεί να κάνει hallucinate. hallucinate τι σημαίνει, σημαίνει ότι θα σου δώσει μια αμάντηση η οποία ενίστε εκεί πάνω σε πραγματικά δεδομένα, αλλά είναι κάπου σε μια assumption το οποίο έχει κάνει. Κάπου είχα διαβάσει κάποιος ειδικός αναφέρθηκε ότι το AI πάντα κάνει hallucinate, απλώς κάποτε μπορεί να σποτώνε. hallucinations. Οπότε η ανάγκη για να μπορέσουμε να επαληθεύουμε, να έχουμε το critical thinking, να μπορέσουμε να δούμε τα βήματα τα οποία κάνει έναν AI, αυτά σε ένα αποτέλεσμα για να τα επαληθεύσουν τα βήματα, όσο τα ξέρουμε ότι το AI το οποίο είναι αξιόπιστον και όχι απλώς μια μηχανή «garbage in, garbage out». Τούτο νομίζω είναι πολύ σημαντικό. Κοια είναι μια αξία η μότητα που σε καθοδηγεί στην επαγγελματική και προσωπική σου ζωή. Θα λέγα τι, για μένα είναι «stay curious, be humble and aim to be useful». Θα δείξω αν υπάρχει κάποιος που να είπαιν κάτι παρόμοια, ένα απόφευμα, ας πούμε, αλλά το να είσαι curious, να είσαι περίεργος, να θέλεις να μαθαίνεις πράγματα, να μπορείς να πω πως δουλεύει κάτι, να έχεις ένα lifelong learning mindset είναι πολύ σημαντικό. Είναι πολύ σημαντικό στην εξέλιξη του ανθρώπου, να είσαι ταπεινός, να μπορείς να παραδεχθείς ότι δεν ξέρεις τα πάντα, υπάρχουν πράγματα τα οποία δεν γνωρίζεις και πράγματα τα οποία γνωρίζεις τα οποία μπορεί να είναι λάθος, να είσαι πάντα σε θέση να αναγνωρίζεις τα λάθη σου, να μαθαίνεις από τα λάθη σου, να προχωράς, να είναι creative. Και να είσαι και χρήσιμος. Ο στόχος μας στη ζωή είναι, δεν είναι να γίνουμε μπλούσοι κάποιοι έχουν τον στόχο, αλλά ο στόχος μας είναι να κάνουμε την κοινωνία καλύτερη, να κάνουμε τον κόσμο γύρω μας με λιγότερο suffering, να βοηθήσουμε τον συνάνθρωποί μας. Να είσαι χρήσιμος, να είσαι χρήσιμος μέσα από αυτό που ξέρεις να κάνεις καλύτερα. Πού μπορεί κάποιος να σε βρει στα social media, Άντι. Στα social media επαγγελματικά είμαι στο LinkedIn κάτω από το Άντι Παναγιώτου. Άμα ψάξετε θα με βρείτε. Ωραία. Σε ευχαριστούμε πολύ, Ανδρέα, που είσαι μαζί μας. Να είσαι καλά, ευχαριστώ για την ευκαιρία. Σε αυτό το πρώτο επεισόδιο του Knowledgecy Talks. Ελπίζουμε η συζήτηση με τον Άντι να σας έδωσε νέες ιδέες και έμπνευση για τη δική σας επαγγελματική πορεία. Μείνετε συντονισμένοι για ακόμα περισσότερες ενδιαφέρουσες συζητήσεις με ανθρώπους που διαμορφώνουν το μέλλον. Μέχρι την επόμενη φορά, συνεχίστε να επενδύετε στη γνώση και στην εξέλιξή σας. Ευχαριστώ.